Vicdan nedir?

Vicdan, bireyin kendi niyeti veya davranışları hakkında kendi ahlaki değerlerini esas alarak yaptıklarını veya yapacaklarını yargıladığı bir kişilik özelliğidir.

İnsanın kendisini yargılama gücüdür, insanın toplum içindeki davranışlarını yönlendirmede aldığı kültürün, dünya görüşünün etkileri vardır. Bir olay karşısın da acıma duymak, düşkünlere yardım etmek, iyilik gibi duygular vicdan meselesidir. Aldığımız toplumsal değerler, olaylar arasındaki seçiciliğimizde rol oynarlar.

Bazı filozoflar özgür vicdandan söz ederler. Bu filozoflara göre İnsanlar özgür olarak seçiciliğe sahip oldukları için davranışlarından sorumludurlar. Bir kölenin seçicilikte özgür olmadığından yaptığı davranışlardan dolayı da sorumlu tutulamaz. İnsanların yargı verebilme şekilleri farklı olabilir. Bu farklılık kişinin aldığı eğitimle ilgilidir.

Vicdanımızla aldığımız kararlar, eylemlerimiz,  düşüncelerimiz, sözlerimiz, değer sistemlerimize uygun olduğunda, kendimizi ferah, huzurlu ve mutlu hissetmemizi sağlar. Bu değerlerin dışında verilen kararlar sonrasında ise aynı vicdan, içimizde suçluluk duyguları uyandırır ve zihinsel acı vermeye başlar. Bazı söylemlerde“kamusal vicdan” terimiyle karşılaşırız.

Ancak bu terim kelimenin tabiatına tamamen aykırıdır. Çünkü vicdan dediğimiz “değer” tamamen bireyseldir. İçinde zihinsel berraklık, mantık, inanç, ahlak, insana ve insana ait olaylara yaklaşımımız gibi kişisel verileri barındırır. Vicdan; insanın kendi öz değerlerini oluşturması için bir çeşit egzersizdir. Sahip olduğumuz ahlaki ve değerler sistemimizin kapasitesini belirler.

Vicdanımızla verdiğimiz kararlar, bizi körelten, acıları gark eden değil, ruhumuzu rahatlatan, yastığa başımızı rahat koymamızı sağlayan kararlardır. Vicdan; dışarıdan gelen söylem, eylem, hareket ve yönlendirmelere boyun eğmez, tahrik edilemez.

Verdiği kararlar ya da sergilediği tavırlar nedeniyle suçluluk ve utanç duyguları taşıyorsa bir insan, olgunlaşmamış bir ruha sahip demektir. Kültürler ve bireyler arasında farklılık gösterse de, doğru ve yanlış gibi kavramlar ailemiz ve yaşadığımız toplum tarafından bize öğretilmişse de, vicdana danışılarak alınan kararlar ve duruş bireyseldir.

Sözlükte "vicdan" ne demek?

1. Kişiyi kendi davranışları hakkında bir yargıda bulunmaya iten, kişinin kendi ahlak değerleri üzerine dolaysız ve kendiliğinden yargılama yapmasını sağlayan güç, duyunç.

Cümle içinde kullanımı

... kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.
- Anayasa
... başkanlığı da bir vicdan rahatlığıyla ona devretmiş.
- Y. K. Karaosmanoğlu

Vicdan kelimesinin ingilizcesi

n. conscience, heart, inner man, remorse, scruple
Köken: Arapça

Son eklenenler

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç